Η αντεπίθεση  του  φυσικού χρόνου


Σε μια μικρή επιφάνεια πυριτίου, υπάρχουν δισεκατομμύρια διασυνδέσεις, που εκτελούν γρήγορα απλές πράξεις. Εάν δεν καταλάβατε, αναφερόμαστε στο μικροτσίπ, την καρδιά του ηλεκτρονικού υπολογιστή, του μηχανήματος που μπήκε για τα καλά στη ζωή μας, ανατρέποντας τα μέχρι χθες δεδομένα. Έτσι ξεκίνησε η συζήτησή μας με τον κ. Θανάση Τσακαλίδη-τον καθηγητή του τμήματος Μ.Η.Υ., του Πανεπιστημίου της Πάτρας, ο οποίος θεωρείται ένας από τους καλύτερους στον κόσμο-και αναπτύχθηκε γύρω από το διαδίκτυο, τη σωστή χρήση του Η/Υ, τον «νέο-μεταλλαγμένο άνθρωπο» και την προκύπτουσα τεχνολογική μοναξιά.
 

Θ.Τ.: «Οφείλουμε να πάμε πίσω στη δεκαετία του`60, όπου λύθηκαν σοβαρά προβλήματα Φτιάξαμε την καρδιά του υπολογιστή , που είναι το τσιπ, με βάση το πυρίτιο. Έτσι, σήμερα, η ταχύτητα του υπολογισμού,  αυξήθηκε επί δέκα χιλιάδες. Κι είναι άκρως εντυπωσιακό, πως σε μια μικρή επιφάνεια πυριτίου που είναι το μικροτσίπ , υπάρχουν τόσα δισεκατομμύρια διασυνδέσεις, που εκτελούν γρήγορα απλές πράξεις. Τονίζω τη λέξη «απλές», διότι οποιαδήποτε εργασία φαίνεται πολύπλοκη ,μα στο τέλος   αναλύεται σε συνδυασμό πάρα πολύ απλών πράξεων.
Είναι γεγονός ότι έγινε ένα μεγάλο ‘μπαμ’ στο χώρο των προσωπικών υπολογιστών, καθώς και μια ραγδαία εξάπλωση του διαδικτύου. Πρέπει όμως να είμαστε προσεχτικοί. Ο υπολογιστής δεν κάνει παρά πολλά πράγματα: πράττει και βοηθάει εκεί, που έχουμε διάφορα στοιχεία να επεξεργαστούμε, όπως, λ.χ. αριθμούς, ονόματα κ.λ.π.»

Θ.Τ.: «Κάθε σπίτι θα έχει το κομπιούτερ του, αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Αγοράζουμε έναν Η/Υ και συγχρόνως εξασφαλίζουμε κι ένα πρόγραμμα, του οποίου είμαστε δέσμιοι. Αυτό το πρόγραμμα, μας καθιστά υπαλλήλους του. Αφού κάθε φορά που αλλάζει είμαστε αναγκασμένοι να πάρουμε τη νέα έκδοση. Οφείλουμε, λοιπόν, να είμαστε συνειδητοποιημένοι χρήστες του Η/Υ, χωρίς να τον μυθοποιούμε και χωρίς να χάνουμε το χρόνο μας. Πρέπει, δηλαδή, να βλέπουμε τον υπολογιστή σαν εργαλείο, μέσω του οποίου θα κάνουμε τη δουλεία μας. ’λλωστε, ο άνθρωπος τρέχει πιο γρήγορα από την τεχνολογική μετάλλαξη του υλικού ή των τεχνικών. Είναι πολύ δύσκολο να προσομοιάσει ο υπολογιστής με τον άνθρωπο, διότι είμαστε πολύ πιο ανώτερα όντα, απ’ ότι έχουμε φανταστεί».

Θ.Τ.: «Αυτό γίνεται σε επίπεδο μηχανιστικής λογικής, π.χ. επεξεργασία στοιχείων, αποθήκευση πινάκων κι όπου αλλού είναι αναγκαίο. Δεν πρέπει, όμως να χρησιμοποιούμε τον Η/Υ στον ελεύθερο χρόνο.
 
 

Σωστό είναι ο άνθρωπος να αναδεικνύει το φυσικό του χρόνο και να ελέγχει τον ηλεκτρονικό του. Δεν είμαι εναντίον των υπολογιστών, αρκεί να τους χρησιμοποιούμε σαν υπηρέτες μας ,σαν ένα νυχοκόπτη με τον οποίο κάνουμε τη δουλειά μας …

Το να μυρίσω ένα λουλούδι, να πιώ μια τσικουδιά, να πάω μια βόλτα, είναι πολύ πιο σοβαρό από το να κυκλοφορώ μέσα στο internet..».

Θ.Τ.: «Τεχνολογικά το internet δεν είναι τίποτε καινούργιο. Απλώς ήρθε σ’ αυτή την εποχή, διότι λύθηκαν τα τεχνολογικά προβλήματα, όπως η μεταφορά του σήματος υπολογιστή μέσα από το χαλκό των καλωδίων του τηλεφώνου. Αν δεν λυνόταν αυτό, δεν θα μπορούσε σήμερα ο καθένας με μια συνδρομή 30.000 να έχει τα πάντα στην οθόνη του. Φανταστείτε αν χρειαζόταν πρώτα  να αντικατασταθεί ο χαλκός με άλλο υλικό πόσο πίσω θα είμασταν! Λύθηκε αυτό το πρόβλημα και γι’ αυτό είχαμε την τεχνολογική δομή του internet σαν δυνατότητα και μετέπειτα σαν υπηρεσίες. Για μένα, πιο μεγάλη επανάσταση ήταν το τηλέφωνο, που τότε ήταν τελείως πρωτοποριακό σε σχέση με τα δεδομένα της εποχής».

  Θ.Τ.: «Πριν χρησιμοποιήσουμε το internet, πρέπει να γίνουμε συνειδητοποιημένοι χρήστες. Πρέπει να εκπαιδευτούμε γι’ αυτό. Θα πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα στον άνθρωπο. Το πρώτο είναι ο φυσικός του χρόνος και το δεύτερο ο ηλεκτρονικός του χρόνος. Ο πρώτος αφορά το πώς επιδρά στο φυσιολογικό του περιβάλλον και ο δεύτερος το τι χρόνο ξοδεύει για το κινητό του, τον Η/Υ και άλλα πράγματα τεχνολογικού περιβάλλοντος. Στη δεύτερη περίπτωση, ο άνθρωπος καταλήγει υπηρέτης της τεχνολογίας. Οφείλουμε να περιορίσουμε συνειδητά τον ηλεκτρονικό χρόνο στο ελάχιστο.Το Internet  θα πρέπει  να χρησιμοποιείται  στο οκτάωρο εργασίας μας. Από εκεί και πέρααν δε βρούμε αυτό που επιθυμούμε , ας το αφήσουμε για το επόμενο οκτάωρο .Έτσι θα. ρυθμίσουμε το χρόνο μας Δεν σέβομαι τους ανθρώπους που ξοδεύουν πολλές ώρες στο internet, αφήνοντας το ψωμί τους να μουχλιάσει στο σπίτι. Αυτοί οι άνθρωποι θα αυξήσουν τόσο πολύ τον ηλεκτρονικό τους χρόνο και σίγουρα θα το μετανιώσουν.  Σωστό είναι ο άνθρωπος να αναδεικνύει το φυσικό του χρόνο και να ελέγχει τον ηλεκτρονικό του. Δεν είμαι εναντίον των υπολογιστών, αρκεί να τους χρησιμοποιούμε σαν υπηρέτες μας,  σαν ένα νυχοκόπτη με τον οποίο κάνουμε τη δουλειά μας…Εμείς είμαστε πάνω απ’ όλα. Αυτά είναι απλά τεχνητά μέρη που προσομοιάζουν κάποιες πράξεις του ανθρώπου, αλλά θα τις χαρακτήριζα κατώτερες. Πράξεις που ανήκουν σε μία μηχανιστική λογική, όχι ανώτερες…Είναι λάθος να μυθοποιούμε αυτά τα μηχανήματα.  Είναι λάθος».

 Θ.Τ.: «Είναι επικίνδυνη, γιατί μπορεί να οδηγήσει σε κατασπατάληση χρημάτων. Να αγοράζεις, δηλαδή, προϊόντα για να γίνεις πιο εξελιγμένος και στο τέλος να καταλήξεις να κερδίσεις ένα λίγο καλύτερο τεχνολογικό περιβάλλον,  που κάνει απλές δουλειές. Τίποτε άλλο. Ο δεύτερος μεγάλος κίνδυνος, είναι να ξοδεύεις πάρα πολύ χρόνο για ένα πράγμα που δεν έχει νόημα αφού δεν θα σου δώσει αυτά που επιζητείς».

Θ.Τ.: “Εάν σκεφτούμε ότι το διαδίκτυο φέρνει σε επικοινωνία, άνθρωπο με άνθρωπο, μπορεί να υποκαταστήσει τις σχέσεις των ανθρώπων εκ του πλησίον. Υπάρχει περίπτωση να ζήσουν ένα άλλο φλέρτ, που λέγεται “ηλεκτρονικό φλερτ”, μέσω των e-mail, που θα αναπτύσσεται. Είναι λάθος αυτό. Από την άλλη πλευρά στη λεγόμενη virtual reality, δηλαδή την εικονική πραγματικότητα, ζούμε ακόμα προστάδιά της.
Η ίδια η ηλεκτρονική πραγματικότητα είναι πολύ πιο επικίνδυνη. Φανταστείτε μια ταινία όπου εσείς μπορείτε να βγάλετε τον πρωταγωνιστή, να βάλετε τον ίδιο σας τον εαυτό στη θέση και να την ξαναδείτε. Και αυτό είναι ακόμα εφικτό. Είναι απλά θέμα κόστους. Μπορεί  βέβαια να διαστρεβλώσεις και τον έρωτα. Ο έρωτας είναι φυσική ανάγκη του ανθρώπου, όμως μέσω της εικονικής πραγματικότητας μπορεί να δημιουργηθούν σημεία αναφοράς, που τον υποκαθιστούν. Όταν πιάνουμε στο χέρι μας την τεχνολογία, δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι ο άνθρωπος ευτυχεί στο φυσικό του περιβάλλον. Η τεχνολογία είναι απλώς ένα εργαλείο».

Θ.Τ.: « Αυτό το φοβηθήκαμε στη δεκαετία του ’80. Στο τέλος αποδείχτηκε ότι απλώς αλλάζουν τα αντικείμενα εργασίας. Και το διαδίκτυο έχει δημιουργήσει πάρα πολλές ειδικότητες. Έκλεισε ένας κύκλος όπου π.χ. στο αλουμίνιο η τεχνολογία έδιωξε πολλούς εργάτες, αφού ανέλαβαν οι μηχανές τις επικίνδυνες εργασίες. Αυτοί οι άνθρωποι εάν εκπαιδεύονταν διαφορετικά θα μπορούσαν να καλύψουν ειδικότητες που προκύπτουν από το διαδίκτυο, από το κομπιούτερ. Δεν πιστεύω ότι ο υπολογιστής καταστρέφει εργασίες. Τις αντικαθιστά κατά κάποιο τρόπο. Το πιο σημαντικό είναι να καταλάβουμε τι είναι αυτό το εργαλείο και τι είναι αυτή η τεχνολογική πλατφόρμα. Ήδη το ίδιο το διαδίκτυο δημιουργεί άλλες θέσεις εργασίας, για τις οποίες απλώς αλλάζει η εκπαίδευση, που χρειάζεται. Φεύγουμε από τα παραδοσιακά επαγγέλματα και πηγαίνουμε σε άλλα».

Θ.Τ.: «Όλοι. Πρέπει να θεωρήσετε ότι η εκπαίδευση στους υπολογιστές είναι εύκολη. Τίποτε το σπουδαίο. Οι τεχνολογίες είναι τόσο εξελιγμένες, που συνήθως εκπαιδεύεις κάποιον για να τις χρησιμοποιεί, όχι για να τις φτιάχνει. Η εκπαίδευση για να φτιάξεις τεχνολογία είναι δύσκολη. Και δυστυχώς η κατασκευή τεχνολογίας γίνεται μόνο στο εξωτερικό. Αυτό είναι ίσως και το παράπονό μου, αφού  βλέπεις σημερινά επιτεύγματα της τεχνολογίας που τ’ αγοράζουμε  να τα έχουν κάνει Έλληνες στο εξωτερικό. Σαν παραγωγοί τεχνολογίας, έχουμε χάσει το τρένο… Πάντως, ιδέες παράγουμε. Υπάρχει το δυναμικό, όμως εκλείπουν οι δομές κι οι υποδομές για να δώσουν μια πορεία σ’ αυτό το ανθρώπινο δυναμικό».

Θ.Τ.: «Τα κομπιούτερ είναι μία ανάγκη της εποχής μας, ως προς δύο κατευθύνσεις: Θέλουμε άμεση ενημέρωση, γρήγορη επεξεργασία στοιχείων και την έγκαιρη εξαγωγή τους. Αυτό έχει δημιουργήσει έναν μεταλλαγμένο άνθρωπο, με την έννοια που, ενώ πρώτα περίμενε ένα μήνα, τόσο για την ενημέρωση όσο και για την επεξεργασία στοιχείων, τώρα περιμένει μόνο μία ώρα. Μιλάμε για ένα νέο άνθρωπο, που αποφασίζει γρήγορα και ενημερώνεται ταχέως».

Θ.Τ.: «Η τεχνολογία δημιουργεί μία παράξενη γεύση στον άνθρωπο: υπάρχουν στιγμές που ενθουσιάζεται κι άλλες, που απογοητεύεται. Η τεχνολογία δεν μπορεί να δημιουργήσει στον άνθρωπο ένα περιβάλλον, όπου  θα αναπτυχθεί το αίσθημα της πληρότητας. Ο άνθρωπος από τη φύση του θα νιώθει πλήρης με τους ανθρώπους. Η αποξένωση από τον άνθρωπο θα μεταλλαχτεί, θα καταλάβει ότι και η εικονική πραγματικότητα και η υπερεπικοινωνία και η υπερπληροφόρηση, είναι μια καλύτερη δυνατότητα μόνον όταν ενδιαφέρεται να την χρησιμοποιήσει. Τίποτε άλλο. Εκείνο που δεν πρέπει να κάνουμε και το προανέφερα, είναι η μυθοποίηση. Όταν αναφερόμαστε σε κάτι, πρέπει να το πηγαίνουμε στις διαστάσεις του. Και κάποτε ο Ντιπ Μπλου νίκησε τον Κασπάροφ. Και τι έγινε; Μια φορά τον νίκησε. ’μα ξανάπαιζαν θα είχε μάθει ο Κασπάροφ το πώς ήταν προγραμματισμένος ο Ντιπ Μπλου και θα τον κέρδιζε. Και τι έγινε που έχασε; Στο κάτω-κάτω μην ξεχνάτε ότι ήταν πίσω από το κομπιούτερ πέντε-δέκα προγραμματιστές, οι οποίοι δούλευαν πέντε χρόνια για να νικήσουν μία φορά τον Κασπάροφ. Δεν ήταν καμία τεχνολογική νίκη».