9 Μαΐου 2003 Συνέντευξη Σύμβουλος Επιχειρήσεων ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Φόνη Χ. Γερμενή

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜ. ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ


Έμφαση στον ακαδημαϊκό ρόλο

Αφετηρία για έντονο προβληματισμό όσον αφορά το μέλλον του Πανεπιστημίου της Πάτρας, θα μπορούσαν να αποτελέσουν επισημάνσεις και παρατηρήσεις που διατυπώνει στο «Σ.Ε.», ο πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών & Πληροφορικής, καθηγητής Θανάσης Τσακαλίδης.

Στη συνέντευξή του, με την οποία ο «Σύμβουλος» συνεχίζει το αφιέρωμά του στις επικείμενες πρυτανικές εκλογές, ο κ. Τσακαλίδης εκτιμά ότι η ανάπτυξη που έχει σημειωθεί στο Πανεπιστήμιο δεν είναι ισόρροπη και πως το ακαδημαϊκό ίδρυμα εισήλθε στον 21ο αιώνα «αθωράκιστο απέναντι στη νέα τεχνολογική γνώση». Ωστόσο, πιστεύει ότι το υψηλό επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού μπορεί να αντισταθμίσει το χαμένο χρόνο, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις.

Ο πρόεδρος του Τμήματος, επισημαίνει την ανάγκη να δοθεί έμφαση στο ακαδημαϊκό αντικείμενο του ιδρύματος και αφήνει σαφείς αιχμές, τονίζοντας ότι είναι πιο σημαντικές οι αίθουσες διδασκαλίας από τους χώρους με «φολκλορικό» χαρακτήρα.

Παράλληλα, διατυπώνει την πρόταση για δημιουργία ενός μεγάλου συλλογικού φορέα στο πλαίσιο της ουσιαστικής σύνδεσης του Πανεπιστημίου με την πόλη αλλά και ορισμένες ακόμα ενδιαφέρουσες ιδέες, όπως για παράδειγμα με ποιον τρόπο θα μπορούσε η Πάτρα να γίνει η Πόλη των Τεχνών.

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:

Αποτελεί προσωπική σας επιδίωξη η ανάμιξη στις επικείμενες πρυτανικές εκλογές και σε ποιο βαθμό;

Στο μέτρο που η συμμετοχή μου στην κεντρική διοίκηση θα άλλαζε σημαντικά πράγματα όσον αφορά κυρίως την διασφάλιση λειτουργικών πλαισίων για την διδασκαλία και την έρευνα, την ενίσχυση δράσεων για την διεκδίκηση πόρων και την επιστημονική συνεργατικότητα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, θα με ενδιέφερε μια τέτοια ανάμιξη.

Πως θα αξιολογούσατε τα βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας; Εκτιμάτε ότι αναπτύχθηκε σε ικανοποιητικό επίπεδο;

Στο Πανεπιστήμιο Πατρών μιλάμε συχνά για ανάπτυξη, αλλά δεν την προσδιορίζουμε ακριβώς. Όσον αφορά την ανάπτυξη των υποδομών, αν λάβουμε υπόψη τα κτίρια σαν όγκους τότε δεν πάμε άσχημα, για 20.500 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές έχουμε περίπου 220-250 στρέμματα ήδη κτισμένα για εκπαιδευτικές δραστηριότητες, δηλαδή ανά φοιτητή περίπου 11-12 τ.μ. Αν λάβουμε όμως υπόψη την κατανομή αυτών των χώρων στα τμήματα, τότε η κατάσταση είναι δραματική. Στα 22 τμήματα τουλάχιστον τα 11 δηλώνουν τεράστια προβλήματα σε χώρους και αυτό συμβαίνει ακόμη και σε τμήματα που έχουν δημιουργηθεί εδώ και 23 χρόνια. Δυστυχώς υπάρχουν τμήματα που είναι πολύ πολύ πάνω από τον μέσο όρο σε χώρους και τμήματα που είναι πολύ κάτω από τον μέσο όρο. Άρα η ανάπτυξη των υποδομών στο Πανεπιστήμιο Πατρών δεν είναι ισόρροπη. Η ακαδημαϊκή ανάπτυξή του με νέα τμήματα θα έπρεπε να είχε επί πλέον και τον καινοτομικό χαρακτήρα, που όφειλε να έχει ένα περιφερειακό Πανεπιστήμιο, το οποίο μόνο έτσι μπορεί να σταθεί απέναντι στα Ιδρύματα των μεγάλων πόλεων Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Το Πανεπιστήμιο Πατρών δεν μπόρεσε ακόμη να αντιληφθεί τις ραγδαίες επιστημονικές μεταλλάξεις που συντελέσθηκαν διεθνώς και να προετοιμασθεί κατάλληλα πρωτίστως για την Κοινωνία της Πληροφορίας και μετέπειτα για την Κοινωνία της Γνώσης του 21ου αιώνα και το Διεθνή Τεχνολογικό Ανταγωνισμό. Δεν αντιλήφθηκε ακόμη ότι η Μοριακή Βιολογία, η Υπολογιστική Χημεία, η Νανοτεχνολογία, η Βιοπληροφορική, η Ιατρική Πληροφορική και η Ψηφιακή Εικόνα άρχισαν να απλώνονται διεπιστημονικά και να οδηγούν σε νέες ειδικότητες που θα είναι απαραίτητες στην νέα ενοποιημένη αγορά εργασίας. Οι Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών παρόλο που πρωτοεμφανίστηκαν στην Πάτρα το 1980 και τις αντέγραψαν όλα τα Πανεπιστήμια της χώρας μετά από χρόνια, δεν έτυχαν ανάλογης στήριξης από τις διοικήσεις του Πανεπιστημίου και θα πρέπει αυτή η υστέρηση να καλυφθεί με γοργούς ρυθμούς, διότι θα έχει μεγάλες επιπτώσεις τόσο στη λειτουργικότητα όλου του Πανεπιστημίου όσο και στην απώλεια θέσεων εργασίας από το σκηνικό της νέας οικονομίας. Είναι γεγονός ότι οι σχεδιασμοί που έγιναν δεν συντονίσθηκαν με το ρυθμό εξέλιξης των τεχνολογικών επαναστάσεων και δυστυχώς το Πανεπιστήμιο Πατρών εισήλθε στον 21ο αιώνα αθωράκιστο απέναντι στη νέα τεχνολογική γνώση, που βασικά είναι το νέο όπλο των προηγμένων τεχνολογικά κρατών. Συμπερασματικά θεωρώ ότι η ανάπτυξη του Πανεπιστημίου τα τελευταία χρόνια δεν έγινε σε ικανοποιητικό επίπεδο.

Πως θα μπορούσε να επιτευχθεί η αναβάθμιση του ακαδημαϊκού ιδρύματος; Πιστεύετε ότι υπάρχουν δυνατότητες;

Δυνατότητες βελτίωσης υπάρχουν πολλές και η αισιοδοξία για να καλυφθεί ο χαμένος χρόνος αντλείται από το υψηλό επίπεδο του ανθρώπινου δυναμικού του. Το μόνο πρόβλημα είναι να του δοθούν τα κατάλληλα λειτουργικά πλαίσια, η κατάλληλη ενημέρωση, ο συντονισμός συνεργατικών δράσεων και η ευχέρεια επιστημονικής κινητικότητας. Χρειάζεται πρωτίστως καταγραφή των προβλημάτων, που εκκρεμεί από δεκαετίας και ένας δεσμευτικός σχεδιασμός, που δεν αλλάζει ως συνήθως με βεβιασμένες διαδικασίες ή αυτοσχεδιασμούς προσώπων. Θα πρέπει να δοθεί επιτέλους έμφαση στο ακαδημαϊκό αντικείμενο του Ιδρύματος και οι Αίθουσες Διδασκαλίας και Εργαστηρίων να γίνουν πιο σημαντικές από χώρους φολκλορικής σημασίας, για τους οποίους εγώ τουλάχιστον δεν είμαι περήφανος. Θα πρέπει να εντοπισθούν οι τομείς όπου το Πανεπιστήμιο Πατρών πρωτοστατεί σε παγκόσμιο επίπεδο και αφενός να στηριχθούν δράσεις, που τους διατηρούν σε αυτό, αφετέρου όμως να δημιουργηθούν και Πόλοι Διεπιστημονικής Δράσης, κάτι που δεν ξεκίνησε ακόμη στη χώρα μας και θα μπορούσε η Πάτρα και πάλι να πρωτοστατήσει. Το τελευταίο είναι απαραίτητο για τη συνεργατικότητα των υπαρχόντων τμημάτων με στόχο να προετοιμασθούνε για τα νέα γνωστικά αντικείμενα.

Ποια είναι η άποψή σας για τη σύνδεση του Πανεπιστημίου με την πόλη; Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για ουσιαστικές συνεργασίες σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο και πως αυτές μπορούν να επιτευχθούν:

Η σύνδεση με την πόλη υπάρχει ήδη, διότι τα 22.000 άτομα του Πανεπιστημίου ζουν κυρίως στην Πάτρα. Το ζητούμενο είναι πώς οι φορείς της πόλης (Δημαρχία , Νομαρχία, Επιμελητήριο, ΤΕΔΚ, Συλλογικοί Φορείς, κλπ.) σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο να μπορέσουν να φτιάξουν μία ομπρέλα που σαν στόχο θα έχει να απαλύνει το διαρκή πόνο της πόλης, που είναι η ανεργία, να ενημερώνει τον κόσμο για τις επιστημονικές και επαγγελματικές εξελίξεις και να δημιουργεί μεγάλες κοινές δράσεις ελεύθερου χρόνου με έμφαση στον Πολιτισμό και στον Τουρισμό. Δεν έχουμε παρά να συστήσουμε ένα μεγάλο συλλογικό φορέα που αφενός θα είναι ένα διαρκές παρατηρητήριο νέων θέσεων εργασίας και αφετέρου θα είναι μια θεσμική φωλιά συνεργατικότητας σε πολλούς τομείς.

Πάτρα: «Η πόλη των τεχνών»

Ποιες ακόμα παρεμβάσεις, εκτός από τη δημιουργία του συλλογικού φορέα στον οποίο αναφερθήκατε, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τους δεσμούς του Πανεπιστημίου με τους πολίτες της Πάτρας; Υπάρχουν κάποιες ιδέες;

Μπορούν να δημιουργηθούν από κοινού αυτοτελή έργα ή δράσεις που έχουν διακριτό σκοπό. Μια καλή ευκαιρία δίνεται με το νέο Τμήμα Εικαστικών Σπουδών που εισηγήθηκε ήδη την ίδρυσή του η Σύγκλητος στο Υπουργείο Παιδείας. Θα μπορούσε η Πάτρα να φιλοξενήσει αυτό το Τμήμα στην πόλη σε κτίρια του Δήμου και να το αγκαλιάσει ο κόσμος της δίνοντας έμφαση στην Κλασσική Ζωγραφική, Γλυπτική και Χαρακτική, στην Ιστορία Τέχνης αλλά και στην Ψηφιακή Τέχνη. Θα μπορούσε έτσι η Πάτρα να γίνει η Πόλη των Τεχνών φέρνοντας κοντά την ακαδημαϊκή κοινότητα με τους κατοίκους της κάτω από την στέγη της εικαστικής δημιουργίας. Άλλη ιδέα είναι να δημιουργηθεί από κοινού ένα Κέντρο Ηλεκτρονικής Διοίκησης για να προετοιμάζει τους δημόσιους φορείς στο νέο ηλεκτρονικό επικοινωνιακό και λειτουργικό περιβάλλον. Γενικά υπάρχουν και άλλες ιδέες για κοινές δράσεις που σιγά-σιγά θα αποκτήσουν την επιθυμητή μαζικότητα για να μιλάμε για μια πραγματική σύνδεση του Πανεπιστημίου με την πόλη.