«Πρέπει να υποτιμούμε τις μηχανές»

(ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ «Π» ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΑΚΑΛΙΔΗ )

 

¶νθρωπος και κομπιούτερς είναι το θέμα που ανέκυψε μετά από τη νίκη που εξασφάλισε στο σκάκι ο υπολογιστής της IBM Deep Blue, έναντι του διάσημου σκακιστή Κασπάροφ, δημιουργώντας την ανησυχία μήπως φθάσουμε στην εποχή που οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τον άνθρωπο.

Επιστημονικά η νίκη του υπολογιστή στις καθαρά υπολογιστικές του ικανότητες, αλλά και στην αδυναμία του παγκόσμιου πρωταθλητή Κασπάροφ να γνωρίζει την τακτική του αντιπάλου του στο παιχνίδι.
Στην πραγματικότητα όμως ο ίδιος ο άνθρωπος ήταν ο νικητής, αφού προγραμματίστηκε από τον άνθρωπο και χωρίς την παρέμβαση αυτή ο Blue δεν θα μπορούσε να καταφέρει τίποτα.
Το ιδανικό θα ήταν η αρμονική συνεργασία ανθρώπου και μηχανής, ούτως ώστε να μην κινδυνεύουμε από τα δημιουργήματά μας. Μήπως όμως ο ίδιος ο άνθρωπος δίνει περισσότερη σημασία απ’ ότι πρέπει στις μηχανές;
Ο καθηγητής Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Πρόεδρος του τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Θανάσης Τσακαλίδης συντονιστής Έρευνας και Ανάπτυξης του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών (Ι.Τ.Υ.), ένας άνθρωπος που έχει περάσει ατέλειωτες ώρες πάνω  από ένα κομπιούτερ, μιλώντας στην «Π», περνά το μήνυμα ότι ο καθένας μας έχει πολλά καλύτερα να κάνει από το να αφοσιώνεται ανούσια μπροστά σ’ ένα άψυχο μηχάνημα που πολλές φορές τον απομονώνει, επισημαίνοντας παράλληλα αρνητικές επιπτώσεις που μπορούν να υπάρξουν στα παιδιά.
Σε ό,τι αφορά την αναμέτρηση στο σκάκι, ήταν υποστηρικτής τού Κασπάροφ τονίζοντας ότι αν ακολουθούσαν και άλλα παιχνίδια, ο πρωταθλητής θα καταλάβαινε τον προγραμματισμό του κομπιούτερ για τον οποίο εργάστηκαν οι άνθρωποι της IBM επί σειρά ετών.
Παρατηρεί επίσης ότι στη νίκη που επενδύθηκαν τεράστια οικονομικά συμφέροντα και συνεπώς δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι μετοχές της εταιρίας ανέβηκαν αισθητά.
Ακόμα και ο ίδιος που έχει σπουδάσει το συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο, όταν έχει ελεύθερο χρόνο, προτιμά να ζωγραφίζει…Παρ’ ότι μάλιστα ασχολείται με τη σύγχρονη τεχνολογία, δεν έχει χάσει το ρομαντισμό του.
¶ρα οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, δημιουργήματα των ανθρώπων, έγιναν για ένα συγκεκριμένο σκοπό, να μας διευκολύνουν ή μάλλον να μας υπηρετούν, γιατί όπως χαρακτηριστικά ο κ. Τσακαλίδης επισημαίνει: «Την τεχνολογία θα πρέπει να την υποτάξουμε εμείς και όχι εκείνη. Πρέπει να υποτιμούμε τις μηχανές».
Αναφορικά με τη σχέση ανθρώπου-μηχανών, ο κ. Τσακαλίδης απάντησε σε ερωτήσεις της «Π».

Και σήμερα τα παιδιά  μας είναι εκτεθειμένα σε βομβαρδισμό ανεξέλεγκτων εικόνων και ταινιών από την τηλεόραση, μόνο που αυτά εκπέμπονται σε ανύποπτο χρόνο. Η διαφορά με το Internet είναι ότι το ίδιο παιδί χρήστης θα αναζητά αυτό που θέλει να βλέπει όταν έχει χρόνο και εκεί χρειάζεται οπωσδήποτε φραγμός ακόμη ισχυρότερος από την σημερινή κακή χρήση της τηλεόρασης. Δυστυχώς η τεχνολογία εντυπωσιάζει εύκολα, διότι προσφέρει την ψευδαίσθηση ενός καινούργιου κόσμου και υπάρχει ο κίνδυνος του εθισμού με αποτέλεσμα ο ηλεκτρονικός χρόνος κάθε ανθρώπου να μεγαλώνει σε βάρος του ανθρώπινου χρόνου του  με  τον κίνδυνο να φτιάχνουμε ηλεκτρονικούς χαρτοπαίκτες. Πρέπει να θωρακίσουμε τα παιδιά μας εκπαιδεύοντάς τα σωστά στην χρήση των νέων τεχνολογιών για να τις χρησιμοποιούν μόνο για δημιουργικές ασχολίες και να μην χάνουνε πολύτιμο χρόνο ψάχνοντας μέσα στα δίκτυα. Πρέπει να απομυθοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες για να μην εντυπωσιαζόμαστε εύκολα από την ραγδαία τους εξέλιξη γιατί θα ζήσουμε πολλές εκπλήξεις σε πάρα πολλούς τομείς.

Είναι αλήθεια ότι γεννιέται ένα πολύ ισχυρό υπερεπικοινωνιακό περιβάλλον, το οποίο σε λίγα χρόνια θα είναι προσιτό σε πάρα πολλούς ανθρώπους με πολύ ισχυρότερες ταχύτητες από τις σημερινές. Αυτό σε κάποιους μοναχικούς θα προσφέρει παρέα και σε κάποιους άλλους θα κλέψει πολύτιμο χρόνο από την ανθρώπινή τους επικοινωνία. Επαφίεται να δαμάσει το νέο θεριό που έρχεται και να καταλάβει ότι μόνο ο συνάνθρωπος του μπορεί να μοιραστεί μαζί του την χαρά και την λύπη του.

Επειδή εδώ θίγετε την σχέση ανθρώπου με την ύλη γενικά επιτρέψτε να κάνουμε μια συνοπτική επισκόπηση του αιώνα που διανύουμε από την διάσταση του τρόπου που μέχρι τώρα χρησιμοποίησε ο άνθρωπος την ύλη γενικά για την εξυπηρέτηση των αναγκών του.  Στον εικοστό αιώνα ζήσαμε το πλατύτερο μέχρι τώρα φάσμα της χρήσης της ύλης από τον άνθρωπο. Ξεκινήσαμε από τα απλά εργαλεία και την υποκατάσταση της μυϊκής δύναμης από την μηχανή, διανύσαμε για πολλά χρόνια την χρήση της ύλης και σαν πηγή ενέργειας και εισήλθαμε πλέον στην υποκατάσταση των πνευματικών διεργασιών από τον υπολογιστή (εποχή της πληροφορίας). Στην τελευταία διανύουμε ακόμη την επεξεργασία και εκμετάλλευση της πληροφορίας σε βαθμό «χαμηλού επιπέδου» πνευματικών διεργασιών και εισερχόμαστε σιγά σιγά στην εποχή των πολύπλοκων συνδυασμών στοιχείων και εξειδικευμένων εφαρμογών, κάτι που αντιστοιχεί σε «υψηλού επιπέδου» διεργασίες. Στην τελευταία φάση δημιουργείται συχνά η εντύπωση ότι μια μηχανή μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο. Σωστό είναι ότι οι μηχανές θα στηρίζουν τον άνθρωπο να εκτελεί κάποιες πνευματικές εργασίες γρηγορότερα και ακριβέστερα. Αυτές όμως υπακούουν σε μια μηχανιστική λογική και απέχουν από εκείνες που δίνουν στον άνθρωπο την ανθρώπινή του διάσταση. Ποτέ μια μηχανή δεν θα μπορεί να διαβάσει τα  μάτια ενός πεινασμένου παιδιού.
Για την τελευταία σας ερώτηση ένα απλό κοίταγμα στο μάτι οποιουδήποτε ανθρώπου δίνει την απάντηση.

Αυτή η ήττα δεν προσβάλλει τον άνθρωπο, απλώς μας δίνει περισσότερη πληροφόρηση για την φύση του σκακιού σαν παιχνίδι. Ο Κασπάροφ έχασε από μια ομάδα ανθρώπων που χρησιμοποίησαν την μηχανή για πολλούς υπολογισμούς και ειδικά ψαξίματα. Οι μηχανές θα είναι πάντα τα εργαλεία του ανθρώπου και θα τον υπηρετούν πιστά..

Σε 20 χρόνια θα έχουμε αλλάξει πάρα πολλά. Τα σημερινά υπολογιστικά περιβάλλοντα που στοιχίζουν εκατομμύρια θα έχουνε πολύ προσιτές τιμές για τον καθένα. Θα ζήσουμε πολλές κοινωνικές και οικονομικές μεταλλάξεις που θα έχουνε βάση την επιδρομή των νέων τεχνολογιών. Πρέπει να θωρακισθούμε εγκαίρως για να μπορέσουμε να απορροφήσουμε ομαλά αυτές τις μεταλλάξεις χωρίς κραδασμούς.
 

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΣΙΚΡΙΤΖΗ